Endosimbiyoz Kuramı

Bazı ökaryotik organellerin, özellikle mitokondri ve kloroplastların, serbest yaşayan prokaryotlardan kökenlendiğine ilişkin kuramdır. Evrim sürecinin erken aşamalarında, oksijenli solunum yapan prokaryot bir hücre daha büyük yapılı ilkel bir ökaryot hücrenin içine girmiş ve onunla ortak yaşamaya başlamıştır. Prokaryot hücre, içine girdiği hücre için gerekli enerjiyi sağlarken besinini de ondan elde etmiştir. Bu ilişki belirli bir zaman sonra tam bir simbiyozise dönüşmüş ve iki hücre birbirlerine bağlı olmadan serbest yaşama yeteneğini yitirmiştir. Kloroplastlarında benzer bizimde fotosentez yapan prokaryot bir hücrenin ilkel ökaryot hücreye girmesiyle oluştuğu ileri sürülmektedir.

 

Tek Hücreliden Çok Hücreliye Geçiş

Tek hücreli organizmaların bazıları bölündüklerinde birbirlerinde ayrılmayarak koloni oluştururlar. Koloniler, tek hücrelilikten çok hücreliliğe geçişte yer alan organizmalardır. Kolonilere örnek olarak yeşil alglerin oluşturduğu Gonium, Pandorina, eudorina ve Volvox verilebilir. Volvox kolonisi, bunların en gelişmişidir. Küre halinde olan kolonide hücre sayısı 500 ile 50000 arasında değişir. Volvox, çok hücreli organizmaların iki önemli özelliğini gösterir. Bunlardan birincisi farklı işlevleri gerçekleştiren hücre gruplarının olmasıdır (özelleşme). İkincisi ise hücreler arasında iş bölümünün olmasıdır. Bu özelliklerinde dolayı Volvox, çok hücreliliğe geçiş organizması olarak kabul edilir.

Kolonilerde, hücreler arasında iş bölümü bulunabilmesine karşılık dokusal yapı bulunmaz. Çok hücreli canlılarda belirli görevler yapmak üzere özelleşmiş hücre topluluklarına doku denir. Çeşitli dokular organ denilen yapılar halinde birlikte çalışırlar. Organlardan oluşan organ sistemlerini oluştururlar. Organ sistemlerin bir araya gelmesiyle de kompleks yapılı bitki veya hayvan meydana gelir. O halde organizma sistemlerden, sistemler organizmalardan, organlar dokulardan, dokular hücrelerden, hücreler organellerden, organeller moleküllerden, moleküller ise atomlardan oluşmuştur.

Canlılığın gerektirdiği normal faaliyetlere ek olarak özel bir görev yüklenen hücrelere özelleşmiş hücreler denir. Özelleşme, organizmaya birçok yarar sağladığı gibi bazı sorunların da ortaya çıkmasına neden olmuştur.

Diğer bağlantılar Biyoloji
Kategoriler : Lise Biyoloji Konu Anlatımları

Etiketler : , , , , , , , , , , , , , , , ,

Kullanıcı Adınız ya da Facebook ile Giriş Yapmak İçin Tıklayınız..