Canlılar Alemi, Protista Alemi

Canlılar dünyasının heterojen bir grubudur. Bir hücreli ve çok hücreli ökaryot canlılardan oluşur. Bireysel olarak, koloni halinde, serbest ya da parazit olarak yaşayan formları bulunur. Tatlı sularda yaşayan tek hücreli üyelerinde kontraktil koful (boşaltım kofulu) vardır.

Protista alemi; kamçılılar, kök ayaklılar, sililer, sporlular, algler ve cıvık mantarlar şeklinde gruplandırılır.

Kamçılılar: Tek hücreli olup vücudunun ön tarafında hareketi sağlayan bir yada birkaç kamçı bulundururlar. Bazıları kloroplast bulundurduğu için ototroftur. Çoğalmaları uzun eksen boyunca ikiye bölünme şeklindedir yani eşeysiz ürerler.

En çok bilinen kamçılı örnekleri; Öglena ve Trypanosoma’dır. Omurgalı hayvanların, özellikle memelilerin kanında parazit olarak yaşayan Trypanosoma, emici bir sinek olan çeçe sineği ile insanlara taşınarak uyku hastalığına neden olur. Öglena tatlı sularda yaşar ve kloroplast taşıdığı için fotosentez yapar. Bu açıdan bitki hücresine benzer. Hareket etmesi ise hayvansal organizmalara ait bir özelliktir.

Kök ayaklılar: Besin alma ve hareket, yalancı ayak denilen sitoplâzma uzantıları ile sağlanır. Kamçılılara ve sillilere göre daha az organel taşırlar. Heterotrof beslenirler.

Kök ayaklıların; Amoeba (amip), Foraminifera (delikliler), Radiolaria (ışınlılar) gibi çeşitleri vardır. Amipler, tatlı sularda yaşar. Bu canlılar yalancı ayaklarla bir besini hücre içine aldığı zaman besin kofulu meydana gelir. Besin kofulu içindeki besinler hücre içinde sindirilerek kullanılır. İnsanın kalın bağırsağında yaşayan bir amip türü, amipli dizanteri adı verilen bir hastalığa neden olur.

Silliler (Kirpikliler): Hücre yüzeyini kaplamış olan siler hareketi sağlar. Tatlı suda yaşayan türlerinde kontraktil koful bulunur. Sitoplâzmalarında biri büyük, diğeri küçük iki çekirdek vardır. Büyük çekirdek metabolizma olaylarını ve eşeysiz üremeyi kontrol ederken, küçük çekirdek eşeyli üremeden sorumludur. Vücutlarında hücre ağzı, yutak ve boşaltım açıklığı (anüs) gibi yapılar bulunur. Heterotrof beslenme görülür. Paramecium, Vorticella ve Endodinium bu grubun bazı örnekleridir.

Sporlular: Hareket etmek için özelleşmiş bir yapıları yoktur. Omurgalı ve omurgasız hayvanların vücutlarında parazit olarak yaşarlar. Besin kofulları ve kontraktil kofulları bulunmaz. Üremelerinde eşeyli ve eşeysiz üreme birbirini takip eder. Sporluların en tanınmış örneği insanda sıtma hastalığına neden olan Plasmodium (plazmodyum) dur.

Algler (Su yosunları): Tatlı ve tuzlu sularda ya da nemli yerlerde yaşayan ökaryot canlılardır. Kloroplast içerdikleri için fotosentez yaparak kendi besinlerini üretirler. Suda yaşayan heterotrof canlıların besin ve oksijen kaynağıdırlar. Bir hücreli ve çok hücreli olanları vardır. Gerçek kök, gövde, yaprak gibi organları ve iletim demetleri bulunmaz. Bu grubun en önemli örnekleri; yeşil algler, altın renkli (sarı) algler, kırmızı algler ve esmer alglerdir.

Cıvık Mantarlar: Nemli ve organik maddece zengin ortamlarda yaşarlar. Heterotrof canlılardır. Ayrıştırıcı olduklarından madde döngüsünde rol oynarlar. Hücre duvarı ve belirgin bir hücre şekli olmayan, çok çekirdekli organizmalardır. Amipsi hareket ederler. Besinlerini de amiplerde olduğu gibi yalancı ayaklarıyla alırlar. Dictyostellium, Protostellium ve Arcyria bazı cıvık mantar örnekleridir.

Arkeler (Archaea) Alemi konumuzu okumak için …

Bakteriler (Bacteria) Alemi konumuzu okumak için …

Mantarlar Alemi konumuzu okumak için …

Diğer bağlantılar Biyoloji
Kategoriler : Lise Biyoloji Konu Anlatımları

Etiketler : , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , ,

Kullanıcı Adınız ya da Facebook ile Giriş Yapmak İçin Tıklayınız..