Canlıların Ortak Özellikleri

Varlıklar çok sayıda canlılık özelliği gösterir.

A. Hücresel Yapı:

Tüm canlılar yapısal ve işlevsel bakımdan en küçük birim olan hücre veya hücrelerden oluşur.

B. Beslenme:

Canlılar yaşamlarını devam ettirebilmek için çeşitli organik ve inorganik maddelere ihtiyaç duyar. Ototrof (üretici) canlılar ihtiyaç duydukları organik maddeleri inorganik maddeleri kullanarak kendileri sentezlerken heterotrof (tüketici) canlılar besinlerini dışarıdan hazır olarak alırlar.

C. Solunum:

Canlılar yaşamlarını sürdürürken gerekli olan enerjiyi besinlerde depo edilen kimyasal bağ enerjisinden, hücresel solunumla karşılar. İki çeşit hücresel solunum vardır.

Oksijensiz (anaerob) solunum: Organik besinleri oksijen kullanılmadan parçalanarak ATP üretilmesidir. Genellikle ilkel hücrelerde görülür.

Oksijenli (aerob) solunum: organik besinlerin oksijen kullanılarak parçalanmasıdır. Enerji üretimi oksijensiz solunuma göre daha fazladır.

Metabolizma, canlı organizmanın hücrelerinde meydana gelen ve enzimlerle kontrol edilen biyokimyasal tepkimelerin tümüdür. Metabolizma yapım (anabolizma) ve yıkım (katabolizma) tepkimelerinden oluşur.

Yapım tepkimeleriyle canlıya özgü bileşikler üretilir. Bu sayede canlı büyür, yıpranan kısımları onarır, salgı maddeleri üretir.

Yıkım tepkimeleriyle büyük moleküller yapıtaşlarına, yapıtaşı moleküllerin bir kısmı da hücre solunumuyla CO2 ve H20’ya dönüşür.

Ç. Büyüme ve Gelişme:

Tek hücrelilerde büyüme sitoplazma hacminde artma ile sağlanırken çok hücreli canlılarda hücre sayısının artması büyümeyi sağlar.

Gelişme ise art arda devam eden hücre bölünmesi ve hücre farklılaşmasıyla tamamlanır.

D. Hareket:

Tek hücreli bazı canlılar sil, kamçı gibi yapılarla; hayvanlar kanat, yüzgeç ve ayaklarla aktif yer değiştirebilirken bitkiler sabit olduklarından pasif hareketlidir.

E. Boşaltım:

Canlılarda metabolizma sonucu oluşan atık, zararlı ya da fazla olan maddelerin vücuttan atılmasıdır. İdrarın atılması, terleme ve CO2 nin atılması boşaltım olayıdır.

F. Üreme:

Tüm canlılar soylarının devamı için kendilerine benzer bireyler oluştururlar. Eşeyli ve eşeysiz olmak üzere iki çeşit üreme görülür.

G. Çevresel Uyarılara Tepki:

Tüm canlılar iç ve dış çevrelerindeki fiziksel ve kimyasal değişimlerden etkilenir ve buna tepki gösterir. Bu durum canlının yaşamının devamlılığı açısından çok önemlidir. Türlerin farkı uyaranlara karşı göstermiş oldukları tepkiler farklıdır.

H. Organizasyon:

Her canlı türü canlılıklarının devamlılığını sağlayan vücut yapısına sahiptir. Bu tek hücreli bir canlıda organel olabileceği gibi çok hücreli bir organizmada doku, organ, sistem düzeyinde gerçekleşebilir.

Bu organizasyonun bozulması canlının ölmesine neden olabilir.

Canlının temel bileşenleri yazımız için..

Diğer bağlantılar Biyoloji
Kategoriler : Lise Biyoloji Konu Anlatımları

Etiketler : , , , ,

Kullanıcı Adınız ya da Facebook ile Giriş Yapmak İçin Tıklayınız..